ruimte

Onderstaand artikel schreef ik voor Coachlink Magazine. Het werd gepubliceerd in het themanummer “Zin” dat in november 2018 verscheen.

Toen mijn oudste zoon werd geboren en mijn oma op kraambezoek kwam zei ze, terwijl ze even in mijn arm kneep: “Denk eraan jongen: rust, reinheid en regelmaat”. Decennialang waren dit de pijlers voor de opvoeding van onze kinderen. Maar hebben wij niet allemaal behoefte aan deze drieslag? Maar hoe veranker je het in je dagelijks leven?

Verrassend genoeg kunnen we daarvoor veel leren van de heilige Benedictus (480-547), de vader van het kloosterleven. Uit zijn regel kun je drie gouden tips destilleren: de kunst van het beginnen, de kunst van het ophouden en de kunst van het waardig aanwezig zijn tussen beginnen en ophouden. En daarna heeft hij ook nog een bonus in petto.

De kunst van het beginnen
Uit de kunst van het beginnen kunnen wij veel voordeel halen. Maar het vergt commitment en oefening. In de praktijk is ergens mee beginnen echt nog niet zo eenvoudig. Je moet vandaag echt die notitie schrijven. Eenmaal op kantoor haal je eerst een kop koffie, je ziet een collega die je vraagt hoe je avond was en je checkt van wie die ene gemiste oproep was. Je zet je pc aan, maar besluit eerst je mail te checken. Daar zitten toch wel wat dringende zaken tussen die om een snel antwoord vragen. Je telefoon gaat en een collega komt binnen voor advies. Daar gaat je voornemen. Tegen de tijd dat je aan de notitie kunt beginnen, is het veel te laat en giert de stress al door je lijf.

Het advies van Benedictus is nuchter en eenvoudig: begin. Zet je pc aan, laat je mail gesloten en zet je telefoon uit. Begin met je notitie en ga met aandacht door tot het tijd is voor het volgende onderdeel van je dag.

De kunst van het beginnen zie je in het kloosterleven tot in de perfectie tot uitvoering komen. In het dagritme van een monnik heeft alles een tijd. Ze wachten niet tot ze ergens zin in krijgen of inspiratie voor hebben. Ze beginnen met datgene wat op dat moment op het programma staat, tot de bel gaat die het volgende deel inleidt.

De kunst van het ophouden
Misschien is ophouden nog wel moeilijker. Ik stuit in de trainingen die ik over dit onderwerp geef nog weleens op weerstand. Want als je lekker met iets bezig bent, dan wil je het ook afmaken. Als je eenmaal goed in die notitie zit, dan ervaar je iets van flow, dan wil je door. Daardoor werken we vaak langer door en schuiven andere zaken weer op. We hechten sterk aan het belang van iets afmaken. Dat geeft vaak een gevoel van voldoening. Maar door langer door te gaan dan we van plan waren, komen andere zaken weer in het gedrang. Ook hierin is Benedictus eenvoudig: stop. Bepaal hoe lang je ergens tijd voor hebt en stop wanneer het tijd is om te stoppen.

Dit alles valt en staat met het goed indelen van je tijd. Verdeel je werk in blokken, verbind daar tijden aan en houd je daaraan. Reserveer bijvoorbeeld twee blokken per dag waarin met je mail aan de slag gaat. Eentje in de ochtend en eentje halverwege de middag. Mensen die later mailen, komen vanzelf de volgende dag aan de beurt.

Een vergadering waar een uur voor staat, laat je daarom ook niet uitlopen. Want daarmee loopt alles door in de tijd en houd je ook geen rekening met de planning van je collega’s. Een lunchpauze wordt dan ook echt gebruikt om rustig te eten en te ontspannen. Het broodje achter de computer is er dan niet meer bij. Plan zo je dag in blokken en je zult zien: je agenda is vol, maar je hebt het niet druk.

Waardig aanwezig zijn
Wat gebeurt er tussen beginnen en stoppen? Benedictus geeft veel aandacht aan het feit dat je waardig aanwezig moet zijn tussen beginnen en stoppen. Dat houdt in dat je al je aandacht geeft aan wat je op dat moment doet. Het betekent ook dat alles even belangrijk is. Wanneer een monnik de vloer schrobt, is hij ondertussen niet met zijn gedachten bij de maaltijd. Hij probeert op dat moment met al zijn aandacht zo goed mogelijk die vloer te boenen. Want hij weet dat alles dat aandacht krijgt groeit en bloeit.

Dat betekent dus dat als je een gesprek voert, je niet af en toe je telefoon checkt. Dat je in een vergadering niet even je mail controleert. Dat je onder het koken niet met je gedachten bij de volgende dag bent en je tijdens het strijken van je kleding niet in gedachten het boodschappenlijstje aan het bedenken bent. Richt je helemaal op wat op dat moment van je gevraagd wordt en doe dat zo goed als je kunt.

Benedictus noemt dit ‘stabilitas’. Dat gaat over je met hart en ziel verbinden met wat je doet en wat op dat moment nodig is. Stabilitas gaat ook over een volgehouden en bestendig commitment. Over erbij blijven en niet afhaken. Over in het moment zijn en verstandig omgaan met je tijd.

Tijd voor wat goed en liefelijk is
Als toegift heeft Benedictus nog een wijze bonus. De vraag is eenvoudig: Hoe vaak neem je de tijd voor iets waar je voldoening, ontspanning en inspiratie uit haalt? Neem je weleens bewust de tijd om te genieten van een mooi stuk muziek of een inspirerende film? Van het uitgebreid naar bed brengen van je kind(eren)? Maak je regelmatig tijd om te schilderen, creatief bezig te zijn of te wandelen? Benedictus dringt erop aan om dagelijks tijd te nemen voor dat wat goed en liefelijk is. Juist omdat het voorziet in ontspanning en nieuwe inspiratie. En hebben we dat ook niet dagelijks nodig?

Genieten zonder schuldgevoel dus. Omdat je weet dat alles een plek heeft in de dag. Zo lukt het je  beter om bewust en zonder enig schuldgevoel te genieten van wat jou ontspanning geeft.

Aan het roer
Je leeft in plaats van dat je geleefd wordt. Deel dus op deze wijze je dagen in. Je werk, je mail, je vergaderingen, je lunchtijd, ontspanning, stilte, ontmoeting en alles wat verder belangrijk is. Begin met het inplannen van een aantal zaken en breid het zo steeds meer uit. Begin en stop op tijd en geef aandacht aan wat je op dat moment doet. Je zult ervaren dat er zo meer regelmaat en ontspanning ontstaat. Jij hebt de regie. Jij staat aan het roer.